पनीर बनवण्याचा व्यवसाय कसा सुरू करायचा 2022| Paneer Making Business Plan cost, profit in Marathi 2022

पनीर बनवण्याचा व्यवसाय कसा सुरू करायचा ( Paneer Making Business plan start, cost, profit, in Marathi )

पनीर चां व्यवसाय करणे हा एक फायदेशीर आणि किफायतशीर व्यवसाय आहे. ते दूध प्रक्रिया उपक्रमांतर्गत येते. भारत, पाकिस्तान, बांगलादेश, अफगाणिस्तान इत्यादी आशियातील काही देशांमध्ये पनीरचा अधिक वापर केला जातो त्यामुुळे आता पनीरचे उत्पादन जगभर पसरले आहे. भारतीय बाजारपेठेत पनीर दोन वेगवेगळ्या श्रेणींमध्ये विकले जाते. एक ताजे विक्रीसाठी आणि दुसरे पॅकेज स्वरूपात. तथापि, ताजे पनीर पॅकेज केलेल्या पनीरपेक्षा अधिक लवकर खराब होते. त्यामुळे कोणतीही व्यक्ती काही गुंतवणूक करून Paneer Making Business सुरू करू शकते. हे कसे घडते हे जाणून घेण्यासाठी, तुम्ही आमचा हा लेख वाचा.

पनीर उत्पादनाची बाजारपेठ संभाव्यता (Market Potential of Paneer Manufacturing)

Paneer ही दक्षिण भारतातील सर्वात मोठी बाजारपेठ आहे. त्यामुळे पनीर देशातील जवळजवळ प्रत्येक राज्यात लोकप्रिय आहे. पनीरची मागणी जास्त आहे कारण आजच्या काळात शाकाहारी असो की मांसाहारी लोक बाहेरचे पदार्थ खाण्यास प्राधान्य देत आहेत. आणि देशांतर्गत वेगवेगळ्या ठिकाणी फिरत आहेत. म्हणूनच आज पनीर सर्वत्र उपलब्ध आहे. हे विविध किराणा दुकाने, सुपरमार्केट, विभागीय स्टोअर इत्यादींमध्ये विकले जाते. लोक मुख्यतः बाहेर जेवायला जात असल्याने, हॉटेल आणि रेस्टॉरंटमध्ये त्याला नेहमीच मागणी असते आणि म्हणूनच हॉटेल उद्योग हे पनीरचे प्रमुख ग्राहक आहेत.

अमूल आणि नेस्ले या कंपन्या किमान 65% पनीर देशात विकत आहेत. पण भारतात पनीरचा खप दरवर्षी 25 ते 30% ने नक्कीच वाढत आहे. त्यामुळे लहान प्रमाणात पनीर उत्पादन व्यवसाय सुरू करणे नवीन उद्योजकांसाठी खूप फायदेशीर ठरू शकते. जर तुम्ही आधीच दुग्ध व्यवसायात असाल तर तुम्ही सध्याच्या व्यवसायासोबतच पनीर बनवण्याच्या व्यवसायाचे एक छोटेसे युनिट सुरू करण्याचा विचार करू शकता.

पनीर उत्पादन क्षमता  (Paneer Production Capacity)

जर तुम्ही दररोज 500 लिटर दुधावर प्रक्रिया केली तर त्यातून सुमारे 40 किलो पनीर तयार होईल. दर महिन्याला 1 टन पनीरच्या उत्पादनासह, वर्षाला 12 मेट्रिक टन पनीरचे उत्पादन होऊ शकते.

पनीर व्यवसायासाठी नोंदणी (Paneer Making Business Registration)

व्यवसाय लहान असो की मोठा, प्रत्येकाची नोंदणी करणे आवश्यक आहे. त्यामुळे तुम्हाला पनीर बनवण्याच्या व्यवसायाची नोंदणी देखील करावी लागेल तसेच व्यवसायाचे नाव आणि विमा संरक्षण देखील मिळवावे लागेल. या व्यवसायासाठी खालील नोंदणी आवश्यक आहे

  • हा व्यवसाय चालवण्यासाठी, तुम्हाला प्रथम उत्पादन आणि व्यवसाय परवाना आवश्यक असेल, जो तुम्हाला तुमच्या स्थानिक नगरपालिकेकडून मिळवावा लागेल.
  • यानंतर हा खाद्यपदार्थ आहे, त्यामुळे तुम्हाला FSSAI नोंदणी देखील करून घ्यावे लागेल, परंतु त्याआधी PFA अधिनियम (2010) अनुसार तुम्हाला पनीरच्या उत्पादनासाठी काही अटी पूर्ण करणे बंधनकारक आहे. 70% पेक्षा जास्त ओलावा नसावा आणि वसाचे प्रमाण 50% पेक्षा कमी नसावे.
  • ही चाचणी उत्तीर्ण झाल्यानंतर, तुम्हाला एमएसएमई उद्योग आधारमध्ये नोंदणी देखील करावी लागेल, जी तुम्ही ऑनलाइन देखील करू शकता.
  • या सर्व व्यतिरिक्त, तुम्हाला बीआयएस प्रमाणपत्र मिळविण्यासाठी देखील अर्ज करणे आवश्यक आहे.

पनीर बनवण्याच्या व्यवसायासाठी आवश्यक जागा (Place Requirement for Paneer Making business)

लहान प्रमाणात पनीर उत्पादन युनिट सुरू करताना, तुम्हाला जागा निश्चित करावी लागेल. आणि सुरवात करण्यासाठी किमान 1000 चौरस फूट क्षेत्र पुरेसे आहे. याशिवाय तुम्हाला प्रोसेसिंग एरिया, स्टोअर रूम, पॅकिंग मटेरियल ठेवण्यासाठी जागा, तयार वस्तू ठेवण्यासाठी जागा तसेच वाहतुकीसाठी जागा आवश्यक आहे. याशिवाय वीज, पाणी यांसारख्या सुविधा देणेही आवश्यक आहे. त्यामुळे Paneer Making business सुरू करण्यापूर्वी पनीर उत्पादनाचा प्रकल्प अहवाल तयार करा, तरच तुम्ही सर्व गोष्टी लक्षात घेऊन व्यवसाय अधिक चांगल्या पद्धतीने सुरू करू शकाल.

पनीर व्यापारासाठी कच्चा माल  (Raw Material for Paneer Making Business)

Paneer Making Business सुरू करण्यासाठी लागणारा प्रमुख कच्चा माल म्हणजे दूध आणि सोडियम हायपोक्लोराईट किंवा सायट्रिक ऍसिड. ज्याद्वारे पनीर बनवले जाते. पनीर हे असेच एक उत्पादन आहे जे लवकर खराब होते. ते फक्त 3 दिवस ताजे राहू शकते आणि ते देखील नेहमी फ्रीजरमध्ये ठेवले जाते. जर ते सामान्य तापमानात ठेवले तर ते एका दिवसापेक्षा जास्त टिकणार नाही.

पनीर व्यवसायासाठी लागणारी मशीनरी (Machinery for Paneer Business)

साधारणपणे सेमी ऑटोमॅटिक मॅन्युफॅक्चरिंग युनिट या क्षेत्रात अधिक यशस्वी झाले आहे. तथापि, आधुनिक आणि तांत्रिकदृष्ट्या प्रगत यंत्रसामग्री चांगली गुणवत्ता, पनीर उच्च उत्पन्न, पनीरचे आयुष्य वाढवणारे आणि अत्यंत पौष्टिक पनीर इत्यादी विविध फायदे प्रदान करते. येथे आम्ही तुम्हाला अशा काही मशीनरीबद्दल सांगणार आहोत ज्या तुम्हाला हा व्यवसाय चालवण्यात मदत करू शकतात.

  • दूध साठवण्यासाठी अॅल्युमिनियमचे डबे
  • मोटर वाले कूलर
  • स्टेनलेस स्टील चे प्रेसिपिटेशन टैंक
  • फैट रिमूवर
  • दूध गरम करण्यासाठी बॉयलर
  • दूध एनेलाइज़र
  • व्हॅक्यूम पॅकिंग मशीन
  • डीप फ्रीज़र
  • वजनाचे यंत्र
  • लेबलिंगसाठी लेबलिंग मशीन इ.

हे सर्व इंडियामार्ट किंवा अलीबाबासारख्या ऑनलाइन वेबसाइटवर उपलब्ध आहेत. जिथून तुम्ही ऑनलाइन खरेदी करू शकता.

घरी चीज बनवण्याची प्रक्रिया (Home base without machine Paneer Making Process)

पनीर बनवायला खूप सोपे आहे, तुम्ही ते तुमच्या घरीही बनवू शकता. येथे आम्ही तुम्हाला पनीरच्या सोप्या प्रक्रियेबद्दल सांगणार आहोत, ज्यामुळे तुम्हाला पनीरचा छोटा व्यवसाय सुरू करण्यास मदत होईल –

  • पनीरचे उत्पादन सुरू करण्यासाठी सर्वप्रथम दुधावर प्रक्रिया करावी लागते. याचा अर्थ दूध बॉयलरद्वारे प्रथम दूध गरम केले जाते. दूध गरम केले जाते कारण ते दुधात असलेल्या रोगजनक जंतूंचा नाश करते. हे कोलोइडल कॅल्शियम फॉस्फेटची विद्राव्यता देखील प्रभावीपणे कमी करते. दूध 60 अंश सेंटीग्रेड पर्यंत गरम केले जाते.
  • नंतर दुधातील पाणी आणि घन पदार्थ वेगळे करण्यासाठी लिंबाच्या रसाचे काही थेंब किंवा सायट्रिक ऍसिडचे काही थेंब टाकले जातात.
  • त्यानंतर ते मलमलच्या कापडातून गाळून त्याचे पाणी वेगळे केले जाते.
  • यासाठी तुम्ही ते एखाद्या जड वस्तूखाली ठेवा म्हणजे त्याचे पाणी पूर्णपणे वेगळे होईल आणि आपल्याला पनीर मिळेल.
  • नंतर एका विशिष्ट वजनावर त्याचे वजन करून त्याचे वेगवेगळे तुकडे करून पॅक करून फ्रीजरमध्ये ठेवा.

पनीर ची पैकेजिंग (Paneer Packaging)

पनीर जास्त दिवस टिकत नाही, म्हणून त्याच्या पॅकेजिंगवर विशेष लक्ष दिले जाते. पॅकेजिंगमुळेच पनीरचे आयुष्य वाढू शकते. साधारणपणे तुम्ही पनीर ब्लॉक्स पॉलिथिलीन पाउचमध्ये पॅक करू शकता. व्हॅक्यूम पॅकिंग मशीन त्याच्या पॅकिंगसाठी देखील वापरली जाऊ शकते. यानंतर हीट सील प्रक्रिया लागू केली जाते आणि ती डीप फ्रीजरमध्ये ठेवली जाते.

पनीर बनवण्याचा व्यवसाय करण्याची एकूण किंमत किंवा खर्च (Total Cost or Investment for Paneer Making Business) 

जर तुमचा हा व्यवसाय लहान प्रमाणात सुरू करायचा असेल तर तुम्हाला काही कच्चा माल आणि इतर गोष्टी जसे की दूध, वाहतूक खर्च, सायट्रिक ऍसिड, पॅकेजिंग साहित्य, वीज, इंधन, पनीरची वाहतूक, बॉक्स, कर्मचाऱ्यांचे पगार इत्यादींवर पैसे द्यावे लागतील. खर्च करावा लागेल. यासाठी तुम्हाला 2 लाख रुपयांपर्यंत गुंतवणूक करावी लागेल. तसेच जेव्हा तुम्ही ते मोठ्या प्रमाणावर सुरू करत असाल, तेव्हा तुम्हाला यंत्रसामग्रीच्या खर्चासाठी 2.30 लाख रुपये आणि काही कच्च्या मालासाठी सुमारे 2 लाख रुपये लागतील. आणि व्यवसाय पूर्णपणे स्थापित करण्यासाठी सुमारे 5-6 लाख लागू शकतात.

Paneer Making Business सुरू करण्यासाठी त्याची किंमत ठरवावी. यासाठी पनीर बाजारात 150 ते 200 रुपये किलो दराने विकता येते. याशिवाय तुम्ही कोणत्याही हॉटेल किंवा रेस्टॉरंटमधून ऑर्डर घेऊ शकत असाल तर नक्कीच घ्या. यासाठी होलसेलनुसार पनीरची किंमत ठेवू शकता, जे खूप फायदेशीर ठरेल.

पनीर व्यवसायासाठी नफा मार्जिन  (Profit Margine for Paneer Business)  

आजच्या काळात त्याची मागणी खूप जास्त असल्याने या व्यवसायात तुम्हाला भरपूर नफा मिळेल. तुम्ही या व्यवसायातून दररोज किमान 2000 रुपये कमवू शकता. याशिवाय हॉटेल किंवा रेस्टॉरंटमधून ऑर्डर घेऊन होलसेलमध्ये विकल्यास त्यातून अधिक नफा मिळू शकतो.

अशाप्रकारे, कमी किंमतीत अधिक फायदेशीर व्यवसाय सुरू करून, तुम्ही भरपूर पैसे कमावण्याचे साधन बनवू शकता.

Read Also :-

पनीर बनवण्याच्या मशीनची किंमत किती आहे?

एलपीजी गॅस आणि विजेवर चालणारे हे यंत्र काही मिनिटांत दूध गरम करून आवश्यकतेनुसार खवा, पनीर, दही आणि देशी तूप बनवू शकते. बाजारात 100 लिटर दुधाची क्षमता असलेल्या मशीनची किंमत 80 हजारांच्या आसपास आहे.

1 किलो दुधातून किती पनीर येते?

एक किलो पनीर बनवण्यासाठी ५ लिटर दूध लागते. शुद्ध दुधापासून कॉटेज पनीरची किंमत काढल्यास दुधाची किंमत 300 रुपये येते, जर गॅस आणि मजुरीचा खर्च प्रति किलो जोडला तर 20 रुपये अतिरिक्त खर्च येतो. सर्व खर्च विचारात घेतल्यास, खर्च 320 रुपयांपर्यंत पोहोचतो.

1 thought on “पनीर बनवण्याचा व्यवसाय कसा सुरू करायचा 2022| Paneer Making Business Plan cost, profit in Marathi 2022”

Leave a Comment

Arthik Rashi Bhavishya आर्थिक राशीभविष्य 23 june 2022 : ‘या’ राशींना मिळणार उत्पन्नाचे नवे मार्ग क्रिप्टो करन्सी बाजारात होतोय हाहा:कार , एका दिवसात बिटकॉइन १७ टक्क्यांनी घसरला Fathers day information 2022 Sunny Jadhav information in marathi Abhi Gaikwad information in marathi