डॉ. श्री हरिशचंद्र वर्मा यांचा प्रेरणादायी जीवन प्रवास | Padma Shri Dr. Shri Harish Chandra Verma biography in Marathi

एकेकाळी थेकुआ खाण्याच्या नादात अभ्यास सुरू केला, आज ‘आयआयटी’चे माजी प्राध्यापक डॉ. श्री हरिशचंद्र वर्मा यांना पद्मश्रीने सन्मानित करण्यात आले.

डॉ. श्री हरिशचंद्र वर्मा

भौतिकशास्त्र हा विषय विद्यार्थ्यांसाठी नेहमीच कठीण विषय राहिला आहे. ते टाळण्यासाठी प्रत्येक विद्यार्थी नवनवीन बहाणे शोधत राहतो, पण आपल्यामध्ये एक असा व्यक्ती आहे ज्याने थेकुआ खाण्याच्या हव्यासापोटी भौतिकशास्त्र इतके सोपे केले की आज त्याची शिकवण्याची पद्धत पाहून सर्वांनाच आश्चर्य वाटते. बिहारचे प्रा. श्री हरीश चंद्र वर्मा जी यांनी आज भौतिकशास्त्र खूप सोपे केले आहे.

हेही वाचा :- ‘श्रीमती सुभाषिनी मिस्त्री’ यांचा प्रेरणादायी जीवन प्रवास

आयआयटी कानपूरचे माजी प्राध्यापक श्री हरीश चंद्र वर्मा यांचे ‘कॉन्सेप्ट्स ऑफ फिजिक्स’ हे पुस्तक अभियांत्रिकीपासून शाळेतील मुलांमध्ये एखाद्या शास्त्रापेक्षा कमी नाही. त्यांनी भौतिकशास्त्रातील सूत्रे आणि व्याख्यांचे असे थेट उदाहरण दिले आहे, जे पाहून प्रत्येकाला ती वाचण्याची प्रेरणा मिळते. प्रो. श्री हरीश चंद्र वर्मा जी साठी, भौतिकशास्त्राचा अभ्यास सोपा करण्याचा प्रवास खूप मनोरंजक आहे. जाणून घेऊया त्यांच्या जीवनाचां प्रेरणादायी प्रवास.

नावपद्मश्री प्रो. हरीश चंद्र वर्मा
क्षेत्रभौतीकशास्त्र
कामपटना साइंस कॉलेज; भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थान, कानपुर
प्रसिध्दभौतिकी शिक्षण

हेही वाचा :- ‘श्री दलवई चलपती राव’ यांचा प्रेरणादायी जीवन प्रवास

डॉ. श्री हरिशचंद्र वर्मा यांचे प्रारंभीक जीवन

8 एप्रिल 1952 रोजी दरभागा, बिहार येथे जन्मलेले श्री हरीश चंद्र वर्मा जी उर्फ ​​एच. सी. वर्मा जी यांना सुरुवातीला अभ्यासात फारसा रस नव्हता. थेट सहावीत येऊन त्यांनी औपचारिक शिक्षणही घेतले. त्यांचे घरचे लोक त्यांना अभ्यास करायला सांगायचे पण त्यांना अभ्यास करायला आवडायचे नाही. त्यानंतर त्यांना त्यांच्या आईने दर तासाला दोन थेकुआ द्यायला सांगितले, पण त्यांना कॉपी-बुक घेऊन बसावे लागेल, अशी अट होती.

हेही वाचा :- ‘श्री उद्धव कुमार भराली’ यांचा प्रेरणादायी जीवन प्रवास

थेकुआ खाण्याच्या नादात ते अभ्यास करू लागले. पण बंद खोलीत 10-15 मिनिटे गेल्यावरच लक्षात आले की हे वाटते तितके सोपे नाही. कंटाळा येऊ नये म्हणून त्यांनी पुस्तकाची पाने उलटायला सुरुवात केली आणि पहिल्यांदाच पुस्तकात लिहिलेल्या गोष्टी अतिशय काळजीपूर्वक वाचायला सुरुवात केली. ते वाचत असताना त्यांच्या लक्षात आले की ते तितकेसे अप्रिय नव्हते. त्यानंतर त्यांनी खूप थेकुआ खाल्ला आणि परीक्षेत चांगल्या गुणांनी पास झाले.

हेही वाचा :- डॉ.तीजनबाईं यांचा प्रेरणादायी जीवन प्रवास

असा निवडलेला शिक्षक होण्याचा मार्ग

श्री हरीश चंद्र वर्मा जी यांनी पाटणा, बिहार येथून 12वी उत्तीर्ण झाल्यानंतर बीएससीचे शिक्षण घेतले. त्यानंतर त्यांनी पीएचडीचे शिक्षण पूर्ण करण्यासाठी आयआयटी कानपूरमध्ये प्रवेश घेतला. 1979 मध्ये त्यांनी शिक्षक होण्याचा निर्णय घेतला आणि पाटणा येथील त्याच महाविद्यालयात शिकवायला गेले ज्यातून त्यांनी पदवी घेतली होती. तेथे १५ वर्षे अध्यापन केल्यानंतर ते १९९४ मध्ये आयआयटी कानपूरमध्ये गेले आणि निवृत्तीपर्यंत तेथेच अध्यापन करत राहिले.

हेही वाचा :- ‘श्री नीरज चोप्रा’ यांचा प्रेरणादायी जीवन प्रवास

‘कॉन्सेप्ट्स ऑफ फिजिक्स’ हे पुस्तक लिहिण्याची ही कल्पना सुचली.

महाविद्यालयात शिकवत असताना प्रा. श्री हरीश चंद्र वर्माजींना पुस्तक लिहिण्याची कल्पना सुचली कारण भौतिकशास्त्रावरील बहुतेक पुस्तके एकतर इंग्रजीत होती किंवा ती इतर भाषांमधून इंग्रजीत अनुवादित केली गेली होती, यामुळे खेड्यापाड्यातील आणि लहान शहरांतील मुलांना ते समजू शकले नाही. भौतिकशास्त्राची संकल्पना. आणि त्यांची भाषाही नव्हती. विद्यार्थ्यांचे हेच प्रश्न सोडवण्यासाठी त्यांनी 8 वर्षांच्या मेहनतीनंतर ‘कॉन्सेप्ट्स ऑफ फिजिक्स’ या पुस्तकाची पहिली आवृत्ती प्रकाशित केली. त्यानंतर या पुस्तकाला सर्वत्र मागणी होऊ लागली.

हेही वाचा :- ‘श्री केवाय वेंकटेश’ यांचा प्रेरणादायी जीवन प्रवास

त्यांचे पुस्तक विद्यार्थ्यांसाठी धर्मग्रंथ बनले

प्रो. श्री हरीशचंद्र यांच्या पुस्तकाची कीर्ती अशी होती की नववी आणि दहावीच्या अभ्यासासाठी त्यांची पुस्तके वाचकांची पहिली पसंती ठरली आहेत. त्यांच्या या पुस्तकांना विज्ञानाची गीता किंवा अगदी बायबल असेही म्हणतात. प्राध्यापक श्री हरीश चंद्र वर्मा जी यांनी विद्यार्थ्यांसाठी भौतिकशास्त्र खूप सोपे केले आहे. लाकूड, कागद, दप्तर, दोरी यासारख्या दैनंदिन गोष्टींपासून त्यांनी भौतिकशास्त्राचा खेळ विद्यार्थ्यांना आवडणाऱ्या मनोरंजक गोष्टी बनवल्या आहेत. त्यांनी विद्यार्थ्यांसाठी 45 व्हिडिओ लेक्चर्स बनवली आहेत. त्याच्याकडे भौतिकशास्त्राच्या सहाशेहून अधिक चाचण्या आहेत ज्याद्वारे शिक्षक त्यांच्या वर्गातील विद्यार्थ्यांना सहज शिकवू शकतात.

हेही वाचा :- ‘श्री श्रीनिवास रामानुजन’ यांचा प्रेरणादायी जीवन प्रवास

मॉडेल बनवून विज्ञान शिकवले

शालेय विद्यार्थ्यांच्या मनातून भौतिकशास्त्राची भीती काढून टाकण्यासाठी श्री हरीश चंद्र वर्मा जी यांनी अनेक लहान-मोठ्या चाचण्या करून असे मॉडेल बनवले आहेत, ज्यातून विद्यार्थी खेळ खेळून भौतिकशास्त्र शिकू शकतात. त्यांची पुस्तके जगभर वाचली जातात. त्यांनी शाळा, महाविद्यालये आणि उद्योगांमध्ये काम करणाऱ्यांसाठी ऑनलाइन अभ्यासक्रम तयार केले आहेत, ज्यामध्ये यूएस, यूके, फ्रान्स, जर्मनी आणि कॅनडासह इतर देशांतील उमेदवारांनी नोंदणी केली आहे. निवृत्त भौतिकशास्त्रज्ञ प्रा. एच.सी.वर्मा जी आयआयटीमध्ये सहायक प्राध्यापक म्हणून कार्यरत आहेत.

हेही वाचा :- डॉ. अनिल प्रकाश जोशी यांचा प्रेरणादायी जीवन प्रवास

अजूनही विद्यार्थ्यांमध्ये प्रसिद्ध आहेत

प्रो. श्री हरीशचंद्र वर्मा जी यांच्या साधेपणाचा अंदाज यावरून लावता येतो की इतकं उच्च व्यक्तिमत्व असूनही ते उरलेल्या वेळेत कोणत्याही शाळेत सहावी, आठवी किंवा दहावीच्या मुलांना भौतिकशास्त्राची तत्त्वे शिकवतात. प्रयोगशाळेत विज्ञानाचे प्रयोग शिकवण्यासाठी ते स्वत:च्या पैशातून मुलांसाठी वस्तू आणत असे. एवढेच नाही तर त्यांनी आयुष्यभर अविवाहित राहून समाजसेवेच्या क्षेत्रातही अनेक कामे केली आहेत. मुलांना भौतिकशास्त्राचे चांगले प्रशिक्षण देता यावे यासाठी ते सोपना आश्रम भौतिकशास्त्रासाठी तयार करत आहे. गरीब मुलांना उच्च शिक्षण देण्यासाठी ते नेहमीच पुढे असतात.

हेही वाचा :- रितेश अग्रवाल यांचा प्रेरणादायी जीवन प्रवास

डॉ. श्री हरिशचंद्र वर्मा यांचा पद्मश्री पुरस्काराने गौरव

भौतिकशास्त्र इतके सोपे करण्यासाठी आणि समाजसेवेच्या क्षेत्रात अनेक उत्कृष्ट कार्ये करण्यासाठी भारत सरकारने प्रा. श्री हरिशचंद्र वर्मा देशातील सर्वोच्च सन्मानांपैकी एक पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे. एवढेच नाही तर त्यांना इतर अनेक सन्मानांनी गौरविण्यात आले आहे.

हेही वाचा :- ‘श्रीमती शांती देवी’ यांचा प्रेरणादायी जीवन प्रवास

IIT कानपूरचे माजी प्राध्यापक, श्री हरीश चंद्र वर्मा यांनी भौतिकशास्त्र इतके सोपे केले आहे की कोणताही विद्यार्थी त्यांनी दिलेल्या मार्गाने सर्वात मोठी व्याख्या आणि सूत्रे तयार करू शकतो. आज ते खऱ्या अर्थाने लाखो लोकांसाठी प्रेरणास्थान आहेत. प्रो. श्री हरीशचंद्र वर्मा जी यांनी आपल्या कठोर परिश्रम आणि समर्पणाच्या बळावर एक नवीन यशोगाथा लिहिली आहे. प्रोफेसर डॉ. श्री हरीश चंद्र वर्मा जी यांचे भौतिकशास्त्रातील योगदान आणि त्यांच्या उत्कृष्ट कार्याचे मनापासून कौतुक.

हेही वाचा :- बायजू रवींद्रन यांचा प्रेरणादायी जीवन प्रवास

FAQ

श्री हरीश चंद्र वर्मा यांचा जन्म कधी झाला ?

8 एप्रिल 1952 रोजी दरभागा, बिहार येथे जन्मलेले होते श्री हरीश चंद्र वर्मा जी उर्फ ​​एच. सी. वर्मा जी.

Dr. हरीश चंद्र वर्मा यांनी कोणते पुस्तक लिहिले आहे ?

‘कॉन्सेप्ट्स ऑफ फिजिक्स’ हे पुस्तक त्यांनी विद्यार्थ्यांसाठी लिहिले आहे.

श्री हरीश चंद्र वर्मा यांना कोणता पुरस्कार मिळालेला आहे ?

भौतिकशास्त्र इतके सोपे करण्यासाठी आणि समाजसेवेच्या क्षेत्रात अनेक उत्कृष्ट कार्ये करण्यासाठी भारत सरकारने प्रा. श्री हरिशचंद्र वर्मा देशातील सर्वोच्च सन्मानांपैकी एक पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे.

पद्मश्री प्रो. हरीश चंद्र वर्मा हे कोन आहेत ?

पद्मश्री प्रो. हरीश चंद्र वर्मा हे भारतीय तंत्रज्ञान संस्था, कानपूर येथे भौतिकशास्त्र विभागात प्राध्यापक होते. आयआयटी कानपूरमध्ये प्रवेश करण्यापूर्वी, त्यांनी विज्ञान महाविद्यालय, पाटणा विद्यापीठात (1979-1994) व्याख्याता आणि वाचक म्हणून काम केले.

Leave a Comment

Arthik Rashi Bhavishya आर्थिक राशीभविष्य 23 june 2022 : ‘या’ राशींना मिळणार उत्पन्नाचे नवे मार्ग क्रिप्टो करन्सी बाजारात होतोय हाहा:कार , एका दिवसात बिटकॉइन १७ टक्क्यांनी घसरला Fathers day information 2022 Sunny Jadhav information in marathi Abhi Gaikwad information in marathi