डॉ. श्री जय भगवान गोयल यांचा प्रेरणादायी जीवन प्रवास | Dr. Shri Jai Bhagwan Goyal struggle story in marathi

डॉ. श्री जय भगवान गोयल

हिंदी साहित्याला नवी दिशा दाखविणारे श्री जय भगवान गोयल यांना सरकारने पद्मश्री देऊन सन्मानित केले.

श्री जय भगवान गोयल

आजच्या काळात प्रत्येकजण इंग्रजीला महत्त्व देण्याची स्पर्धा करत असताना, या काळात भारतीय संस्कृती आणि भाषा वाचवून त्यांना वेगळी ओळख देण्यासाठी प्रयत्न करणारे फार कमी लोक आहेत. या महान व्यक्तींपैकी एक म्हणजे कुरुक्षेत्र विद्यापीठातील निवृत्त प्राध्यापक डॉ. जय भगवान गोयल. ज्यांनी हिंदी भाषा आणि साहित्याला नवी दिशा दाखवण्याचे अमूल्य कार्य केले आहे.

हेही वाचा :- श्रीमती ‘पद्मावती बंदोपाध्याय’ यांचा प्रेरणादायी जीवन प्रवास

श्री जय भगवान गोयल यांना शिक्षण आणि कला क्षेत्रातील अतुलनीय योगदानाबद्दल भारत सरकारने पद्मश्री देऊन सन्मानित केले आहे. इतकंच नाही तर हिंदी साहित्य शिकवण्यासोबतच श्री जय भगवान गोयल यांनी अनेक अमूल्य रचनाही केल्या आहेत. त्यांचे साहित्य हिंदी भाषिकांसाठी अमूल्य ज्ञान आहे. पण आजच्या काळात हिंदी साहित्याला नवी ओळख देण्याचा प्रवास प्राध्यापक श्री जय भगवान गोयल जी यांच्यासाठी सोपा नव्हता. जाणून घेऊया त्यांच्या जीवनातील प्रेरणादायी प्रवास.

हेही वाचा :- ‘श्रीमती मतिल्दा कुल्लू’ यांचा प्रेरणादायी जीवन प्रवास

श्री जय भगवान गोयल यांना लहानपणापासून हिंदीची आवड होती

छछरौली गावात एका सामान्य कुटुंबात जन्मलेल्या डॉ. जय भगवान गोयल यांना लहानपणापासूनच हिंदीची आवड होती. हिंदी भाषिक असल्याने त्यातच करिअर करायचे असे त्यांनी लहानपणीच ठरवले. त्यांनी एम.ए. पंजाब विद्यापीठातून त्यांनी हिंदीची परीक्षा प्रथम श्रेणीत उत्तीर्ण केली आणि तेथून त्यांनी पीएच.डी.ची पदवी मिळवली. त्यानंतर त्यांनी कुरुक्षेत्र विद्यापीठात हिंदी विभागाचे प्राध्यापक म्हणून काम केले.

हेही वाचा :- ‘श्रीमती दुलारी देवी’ यांचा प्रेरणादायी जीवन प्रवास

श्री जय भगवान गोयल यांनी ३७ वर्षे अध्यापनाचे काम केले

डॉ. जय भगवान गोयल जी यांची कुरुक्षेत्र विद्यापीठात 1962 मध्ये व्याख्याता म्हणून नियुक्ती झाले. 1966 मध्ये ते रोहतकमध्ये रीडर हेड होते. तेथून ते 1975 मध्ये कुरुक्षेत्र विद्यापीठात परतले. त्यानंतर त्यांनी कुरुक्षेत्र विद्यापीठात अनेक पदे भूषवली. हिंदी विभागही त्यांनी डीन म्हणून सांभाळला. ३७ वर्षांच्या सेवेनंतर ते निवृत्त झाले. दरम्यानच्या काळात ते विद्यार्थ्यांना हिंदी साहित्याचे मौल्यवान धडे देत राहिले.

हेही वाचा :- ‘श्री जादव मोलाई पायेंग’ पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित

अनेक अनमोल रचानाना मान्यता मिळाली

प्राध्यापक जय भगवान गोयल यांनी ३० हून अधिक पुस्तके लिहिली आहेत. विकासाची नवी संकल्पना, गुरुमुखीमध्ये रचलेले हिंदी साहित्य, हिंदी साहित्याशी संबंधित हिंदी गद्य या अफाट संपत्तीच्या काळात त्यांनी मांडले आहे. डॉ. गोयल यांनी ६०,००० श्लोकांच्या गुरुप्रताप सूरज या महाकाव्याचे लेखक भाई संतोष सिंग यांचा परिचय त्यांच्या लेखणीतून हिंदी जगतासमोर आणला. त्यांनी गुरू शोभा महिमाचे हिंदी व्हर्जन केले आहे. सामाजिक-धार्मिक आणि सांस्कृतिक पुनर्जागरणाचे प्रतीक म्हणून त्यांनी गुरूंच्या बलिदानाचा शुद्ध विवेचन करून मानवतावादासह मानवतावादाचा पुरस्कार केला आहे.

हेही वाचा :- श्री पोपटराव बागुजी पवार यांचा प्रेरणादायी जीवन प्रवास

बृजभाषेत 60 हजार श्लोकांचे महाकाव्य लिहिले आहे

प्रो. जय भगवान गोयल जी यांनी १७व्या ते १९व्या शतकात गुरुमुखी लिपीत रचलेल्या हिंदीतील असंख्य आणि अमूल्य काव्य रचनांचे उत्खनन, चर्चा आणि मूल्यमापन केले आहे. यामध्ये वाल्मिकी रामायण, बृजभाषेत रचलेले ६०,००० श्लोकांचे महाकाव्य आणि श्रीमद भागवत पुराणाचा भव्य श्लोक अनुवाद यांचा समावेश आहे. इतकेच नव्हे तर अध्यापन, संशोधन मार्गदर्शन, संशोधनात्मक लेख, निबंध, रेखाटन, रिपोर्टेज, आकाशवाणी आणि दूरदर्शनवरील मुलाखती आदींचे हिंदी साहित्यात योगदान आहे.

हेही वाचा :- ‘बीबी प्रकाश कौर’ यांचा प्रेरणादायी जीवन प्रवास

सरकारने पद्मश्रीने सन्मानित केले

हिंदी साहित्याच्या इतिहासाला नवी दिशा दिल्याबद्दल भारत सरकारने प्राध्यापक जय भगवान गोयल यांना देशाच्या सर्वोच्च सन्मानांपैकी एक असलेल्या पद्मश्रीने सन्मानित केले आहे. पुरस्कार मिळाल्याबद्दल डॉ.गोयल यांनी सरकारचे आभार व्यक्त केले. ते म्हणाले की, कुरुक्षेत्र विद्यापीठासारख्या महान शैक्षणिक संस्थेत काम करणे हा त्यांच्यासाठी बहुमान आहे. त्याचबरोबर लेखन आणि हिंदीवरील प्रेम आजही कायम ठेवत असून यापुढेही हे कार्य अविरत करत राहणार असल्याचे त्यांनी सांगितले. माणसाने आयुष्यात कधीही हार मानू नये आणि आपल्या ध्येयाकडे अखंडपणे वाटचाल करत राहावे, तरच यश पायरीचे चुंबन घेते, असा संदेश त्यांनी समाजाला दिला.

हेही वाचा :- ‘डॉ.महाबीर पुन फगामी’ यांचा प्रेरणादायी जीवन प्रवास

डॉ.गोयल यांनी हिंदी जगताची बहुमोल सेवा केली आहे, त्यांनी गुरुमुखी लिपीत उपलब्ध हिंदी साहित्यावर संशोधन करून हिंदी जगताला नवी दिशा दिली आहे. मेहनत आणि समर्पणाच्या बळावर त्यांनी एक नवी यशोगाथा लिहिली आहे. श्री जय भगवान गोयल जी आज लाखो जनतेचे प्रेरणास्रोत आहे. बडा सर्वजण डॉ. श्री जय भगवान गोयल जी यांच्या कार्याचे आणि हिंदी साहित्यातील त्यांच्या योगदानाचे मनापासून कौतुक करत आहेत.

हेही वाचा :- फ्रेडरिक इरिना ब्रुनिंग ऊर्फ सुदेवी दासी यांचा प्रेरणादायी जीवन प्रवास

FAQ

डॉ. श्री जय भगवान यांचा जन्म कोठे झाला ?

छछरौली गावात एका सामान्य कुटुंबात जन्मले होते डॉ. जय भगवान गोयल

डॉ. श्री जय भगवान कोणत्या विद्यालयात काम करत होते ?

डॉ. जय भगवान गोयल जी यांची कुरुक्षेत्र विद्यापीठात 1962 पासून काम करत होते.

डॉ. श्री जय भगवान यांचं शिक्षण किती झाले आहे ?

त्यांनी एम.ए. पंजाब विद्यापीठातून त्यांनी हिंदीची परीक्षा प्रथम श्रेणीत उत्तीर्ण केली आणि तेथून त्यांनी पीएच.डी.ची पदवी मिळवली. त्यानंतर त्यांनी कुरुक्षेत्र विद्यापीठात हिंदी विभागाचे प्राध्यापक म्हणून काम केले.

1 thought on “डॉ. श्री जय भगवान गोयल यांचा प्रेरणादायी जीवन प्रवास | Dr. Shri Jai Bhagwan Goyal struggle story in marathi”

Leave a Comment

Arthik Rashi Bhavishya आर्थिक राशीभविष्य 23 june 2022 : ‘या’ राशींना मिळणार उत्पन्नाचे नवे मार्ग क्रिप्टो करन्सी बाजारात होतोय हाहा:कार , एका दिवसात बिटकॉइन १७ टक्क्यांनी घसरला Fathers day information 2022 Sunny Jadhav information in marathi Abhi Gaikwad information in marathi